Depresja wśród natolatków

  • Drukuj

Depresja staje się jednym z najpowszechniejszych problemów zdrowotnych wśród nastolatków. Nawet u 20 procent  młodych osób, przed ukończeniem 18 lat wystąpią zaburzenia depresyjne, a już co trzeci nastolatek może mieć objawy tej choroby.

 Depresja w nasilonym stanie może się skończyć samobójstwem.

W przedziale do lat 14 samobójstwo jest na 14 miejscu wśród przyczyn śmierci, a już na 3 miejscu u osób 15–24-letnich.

Czy w ogóle jest depresja?

Depresja jest stanem charakteryzującym się długotrwale obniżonym nastrojem oraz szeregiem innych objawów psychicznych i somatycznych.  

Przyczyny depresji u młodzieży

Przyczyny depresji u młodzieży są bardzo różne min:

  • niedostateczna więź z rodzicami – rodzice niezainteresowani, niedostępni, zajęci własnymi sprawami
  • rodzice surowi, nie udzielający wsparcia, odrzucający
  • rodzice „nieobecni” z powodu uzależnienia
  • rodzice niedostępni z powodu choroby, na przykład depresji, ale również z powodu poważnej choroby somatycznej
  • utrata rodzica z powodu jego śmierci albo rozwodu
  • zła sytuacja finansowa i społeczna rodziny
  • przemoc w rodzinie

Objawami depresji u dzieci i młodzieży są:

  • smutek, przygnębienie, płaczliwość; u dzieci i nastolatków w odróżnieniu od dorosłych bardzo często dominuje drażliwość, dziecko łatwo wpada w złość lub rozpacz, może demonstrować wrogość wobec otoczenia
  • zobojętnienie, apatia, zmniejszenie, a nawet utrata zdolności do przeżywania radości; dziecko przestaje cieszyć się z rzeczy lub wydarzeń, które wcześniej sprawiały mu radość
  • poczucie znudzenia, zniechęcenia; ograniczenie lub zaprzestanie aktywności, które wcześniej były dla dziecka ważne lub przyjemne
  • wycofanie się z życia towarzyskiego, ograniczenie kontaktu z rówieśnikami
  • nadmierna reakcja na uwagi, krytykę
  • depresyjne myślenie („wszystko jest bez sensu”, „i tak nic mi się nie uda”), niska samoocena („jestem beznadziejny/a, gorszy/a, nieatrakcyjny/a, głupi/a”);
  • poczucie bycia bezużytecznym, niepotrzebnym
  • w ciężkich przypadkach depresji mogą wystąpić objawy psychotyczne : omamy, urojenia. Omamy przyjmują postać np.: głosu krytykującego postępowanie i poczynania chorego, przekonywującego o jego winie, bezużyteczności lub nawet nakazujące mu się okaleczyć lub zabić
  • uczucie niepokoju, napięcia wewnętrznego; („sam nie wiem, czego się boję”)
  • podejmowanie impulsywnych, nieprzemyślanych działań („i tak na niczym mi nie zależy”)
  • działania autoagresywne, np.: samookaleczenia
  • myśli rezygnacyjne („życie jest bez sensu”, „po co ja żyję”) fantazje na temat śmierci („co by było, gdybym umarł?”, „innym byłoby lepiej, gdyby mnie nie było”)
  • myśli samobójcze (rozmyślanie, fantazjowanie na temat odebrania sobie życia), tendencje samobójcze  

Inne,niecharakterystyczne dla depresji objawy i problemy, które mogą w jej przebiegu występować, obejmują:

  • zaburzenia koncentracji i trudności z zapamiętywaniem
  • pobudzenie psychoruchowe, często wynikające z przeżywanego lęku i napięcia – dziecko wierci się, nie może się skupić na konkretnej czynności, podejmuje bezwiednie bezcelowe działania, np. skubie ubranie, zamazuje długopisem kartkę, obgryza paznokcie
  • podejmowanie niektórych aktywności w nadmiarze – np. gra na komputerze, oglądanie TV
  • zwiększenie lub zmniejszenie apetytu, a w efekcie - zmiany masy ciała,
  • problemy ze snem: trudności z zasypianiem, wybudzanie się w nocy, budzenie się wcześnie rano, nadmierna senność

Zaalarmować powinny sytuacje, gdy dziecko:


- wyraża zainteresowanie tematyką śmierci i umierania
- mówi wprost o chęci odebrania sobie życia lub sugeruje to w mniej bezpośredni sposób (np.: „chciałbym/chciałabym już nie żyć”, „innym byłoby lepiej beze mnie”)
- w jego przeżywaniu dominuje smutek, poczucie beznadziei
- zaczyna wycofywać się z życia rówieśniczego
- występuje nagła zmiana w jego zachowaniu i funkcjonowaniu
- porządkuje swoje sprawy, rozdaje swoje rzeczy, żegna się z bliskimi i znajomymi
- zaniedbuje swój wygląd
- ma problemy ze snem i jedzeniem
- gromadzi lub szykuje środki, które mogą posłużyć do odebrania sobie życia (tabletki, żyletki, sznur i tym podobne)

 

Skutki depresji u młodzieży

Najpoważniejszym następstwem depresji u młodzieży jest samobójstwo. Ryzyko próby samobójczej u nastolatków jest wysokie, szczególnie u dziewcząt. Depresja negatywnie wpływa na funkcjonowanie w szkole, w rodzinie i w relacjach z rówieśnikami. Zazwyczaj te negatywne konsekwencje nasilają objawy depresji u młodzieży, co przyczynia się do jeszcze większego pogorszenia funkcjonowania. Depresja u młodzieży wiąże się z ryzykiem używania substancji psychoaktywnych (alkoholu, narkotyków) i rozwoju uzależnienia oraz              z ryzykiem występowania kolejnych epizodów depresyjnych w dorosłym życiu.

Jakie są metody leczenia depresji?

Leczenie depresji u dzieci i młodzieży wymaga zaangażowania rodziców/opiekunów, a czasem także nauczycieli i innych osób, które biorą udział w opiece nad dzieckiem. Podstawowymi metodami leczenia są oddziaływania niefarmakologiczne: psychoedukacja i psychoterapia, a w niektórych przypadkach wskazane lub wręcz konieczne jest włączenie leków.

Drodzy rodzice – obserwujcie uważnie swoje dzieci , a może to pozwoli w porę zauważyć niepokojące objawy i uchronić dzieci przed niebezpieczeństwem.

Zapraszam Państwa do skorzystania z poniżej dostępnego linku do story internetowej gdzie można znaleźć informacje na temat depresji a także uzyskać pomoc. Zapraszam również do kontaktu z pedagogami.

 

Linki do stron o depresji:

https://forumprzeciwdepresji.pl/

http://twarzedepresji.pl/

https://www.centrumdobrejterapii.pl/materialy/depresja-nawracajaca/